Stowarzyszenie Czas Przestrzeń Tożsamość

JASIENICA – jest jedną z najstarszych miejscowości w okolicach Szczecina. Może poszczycić się bogatą historią, którą przez kilka stuleci w okresie średniowiecza tworzyli osiedleni tu zakonnicy – kanonicy regularni, będący jedynym tego typu zakonem na terenie Pomorza. Po rozwiązaniu klasztoru, w XVI wieku posiadłości zakonne przejęli książęta szczecińscy, później zarządzali nimi namiestnicy szwedzcy i właściciele prywatni. W XIX stuleciu miejscowość znacznie się rozbudowała. Tu mieszkał i został pochowany uczony szczeciński L. Giesebrecht.

Pomysłodawca serii czas przestrzeń tożsamość Andrzej Łazowski
Wydawca Stowarzyszenie Czas Przestrzeń Tożsamość. Szczecin 2003
Redakcja Mirosław Opęchowski i Andrzej Łazowski
Projekt graficzny i projekt okładki Andrzej Łazowski i Krzysztof Drumiński
Zdjęcia Andrzej Łazowski
Druk Drukarnia "Ottonianum" Szczecin

Wydawnictwo Stowarzyszenie Czas Przestrzeń Tożsamość (obecnie), Szczecin 2003, publikacja dwujęzyczna (pol.-niem.), oprawa miękka, papier kredowy, ss. 94, format B5, ISBN: 83–919654–0–6

Nr 2 – Stolec Rzędziny Łęgi/Stolzenburg Nassenheide Laake
Kazimiera Kalita-Skwirzyńska, Mirosław Opęchowski

STOLEC RZĘDZINY ŁĘGI – założenie pałacowo-parkowe w Stolcu stanowi jeden z nielicznych obiektów przeciętych granicą państwową. Symbolicznie granica odcina od Pałacu ogród. Ów "tajemnicy ogród" był pielęgnowany przez wieku a teraz od 1945 roku, zapomniany i niedostępny.
Bezwzględnie konieczne jest zachowanie zespołu pałacowo-parkowego dla celów publicznych. Zespół stwarza możliwość wykorzystania dla działań służących współpracy polsko-niemieckiej i integracji europejskiej. Stolec może być także wykorzystany jako zaplecze logistyczne dla naukowców, turystów etc. odwiedzających rezerwat przyrody Świdwie i tereny cenne przyrodniczo, po niemieckiej stronie granicy. Zachowanie obiektu w rękach publicznych i zbudowanie programu jego zagospodarowania będzie znaczącym impulsem dla ożywienia otoczenia i aktywizacji zawodowej okolicznych mieszkańców.

W XIII wieku, w niewielkiej odległości od grodu powstała wieś Rzędziny, a na północ od niej druga wieś – Stolec. Miejscowości te leżą na terenie obecnej gminy Dobra i wyróżniają się spośród innych wsi wyjątkowo bogatą historią oraz wspólnymi związkami własnościowymi w okresie średniowiecza. W czasach nowożytnych związki pomiędzy Stolcem i Rzęzinami zostały zerwane, a losy każdej z tych wsi potoczyły sie odrębnie, przy czym niezwykle interesująco. Ksiażka dokładnie opisuje historię Stolca i Rzęzin od początków osadnictwa po czasy wspołczesne przedstawiając zabytki tamtejszej architektury. Całość dopełniają zdjęcia kolorowe i czarno-białe.

Pomysłodawca serii czas przestrzeń tożsamość Andrzej Łazowski
Wydawca Stowarzyszenie Czas Przestrzeń Tożsamość
Współpraca Urząd Gminy w Dobrej i Stowarzyszenie Gmin Polskich Euroregionu Pomerania
Redakcja Mirosław Opęchowski i Andrzej Łazowski
Projekt graficzny i projekt okładki Krzysztof Drumiński i Andrzej Łazowski
Druk Drukarnia KAdruk

Wydawnictwo Stowarzyszenie Czas Przestrzeń Tożsamość, Szczecin 2005, publikacja dwujęzyczna (pol.-niem.), oprawa miękka, papier kredowy, ss. 128, format B5, ISBN: 83-919654–1–4

Nr 3 – Szczecin-Skolwin/Stettin-Scholwin
prof. dr hab. Radosław Gaziński, dr arch. Piotr Fiuk

SZCZECIN-SKOLWIN – Po tomikach dotyczących Jasienicy (1) oraz Stolca Rzędzin Łęg (2), autorzy projektu swoim zainteresowaniem objęli tym razem obszar miasta Szczecina. Niewielkie monografie poszczególnych dzielnic Szczecina, przybliżą czytelnikom ich przeszłość i dzień dzisiejszy. Jako pierwszy zaprezentowany zostanie Skolwin, najbardziej na północ wysunięta dzielnica miasta.

Pomysłodawca serii czas przestrzeń tożsamość Andrzej Łazowski
Wydawca Stowarzyszenie Czas Przestrzeń Tożsamość
Współpraca Dom Kultury "Klub Skolwin", Miasto Szczecin
Redakcja Mirosław Opęchowski i Andrzej Łazowski
Tłumaczenie na język niemiecki Agata Prochotta-Miłek i Janusz Bykowski
Fotografia Andrzej Łazowski
Projekt graficzny i projekt okładki Totem oraz Krzysztof Drumiński i Andrzej Łazowski
Druk Drukarnia KAdruk

Wydawnictwo Stowarzyszenie Czas Przestrzeń Tożsamość, Szczecin 2005, publikacja dwujęzyczna (pol.-niem.), oprawa miękka, papier kredowy, ss. 100 + il. cz.-b., format B5, ISBN: 83–923059–0–6

Nr 4 – Szczecin-Grabowo/Stettin-Grabow
dr Bogdana Kozińska, Bogdan Twardochleb

Czwarty tomik z serii czas przestrzeń tożsamość poświęcamy historii Grabowa oraz Drzetowa. Obecny Szczecin to niepisane trójmiasto – składa się z byłych trzech miast: Szczecina, Dąbia i właśnie Grabowa.
Grabowo, a właściwie osiedle Grabowo-Drzetowo, to dwa niezależne ośrodki, od czasów wojny rozdzielone od siebie komunikacyjnie i społecznie. Jednak coś je łączy – współczesna historia miasta. To stąd w latach 70. i 80. XX w. rozlewały się stoczniowe protesty i wiece. To walka o wolność i godność połączyła te dwie robotnicze dzielnice. Tutaj widoczne były czołgi w grudniu 1970 i 1981 roku.
Obecnie szczecińska stocznia jest chyba jednym z najbardziej znanych szczecińskich zakładów przemysłowych w Polsce. To tu odbywała się walka na początku XXI w. o jej utrzymanie – to w końcu miejsce pracy dla wielu szczecinian...

Pomysłodawca serii czas przestrzeń tożsamość Andrzej Łazowski
Wydawca Stowarzyszenie Czas Przestrzeń Tożsamość
Współpraca Miasto Szczecin, Książnica Pomorska, Portal internetowy sedina.pl, Rada Osiedla Drzetowo-Grabowo
Redakcja Matthias Diekhoff, Andrzej Łazowski, Mirosław Opęchowski, Maciej "Yomi" Smalira, Małgorzata Szczęsna
Tłumaczenie na język niemiecki Janusz Bykowski
Fotografia Andrzej Łazowski oraz Zbigniew Wróblewski
Projekt graficzny i projekt okładki 2 code Krzysztof Drumiński
Druk Drukarnia KAdruk

Książka dofinansowana przez Zachodniopomorskiego Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków.

Wydawnictwo Stowarzyszenie Czas Przestrzeń Tożsamość, Szczecin 2005, publikacja dwujęzyczna (pol.-niem.), oprawa miękka, papier kredowy, ss. 364 + il. cz.-b., format B5, ISBN: 83–923059–1–4

Nowe Warpno to miejsce wyjątkowe: miasto na samej granicy polsko-niemieckiej, o niezwykłym położeniu na półwyspie i z wyczuwalną, choć trudną do zdefiniowania atmosferą, wynikającą zapewne ze skrzyżowania sąsiedztwa dużej wody Zalewu Szczecińskiego, lasów Puszczy Wkrzańskiej, urody niewielkich domków w malowniczych zaułkach i wolno płynącego w nim czasu. Autorowi lub wydawcy, któremu zechce się skonfrontować wiedzę czerpaną z dokumentów, przekazów, wspomnień, map i fotografii z życiem codziennym miasteczka i jego mieszkańców uwalnia się wyobraźnia. Wyobraźnia stopniowo obrasta w fakty i anegdoty, wydarzenia znane z suchych zapisów nabierają rumieńców, twarze ich bohaterów rysują się coraz wyraźniej, a ich sceneria – domy, ulice, port, wybrzeża, kościoły, pałac – przestają przypominać statyczne dekoracje teatralne, stają się dynamiczne, migotliwe, pełne barw, cieni i półcieni... I historycznie zmienne. Bowiem archiwalne fotografie, choćby jednego tylko zaułka czy budynku, ułożone w pewnym chronologicznym porządku ujawniają dramaturgię losów miasteczka i jego mieszkańców: domy zmieniają swój wygląd lub znikają z powierzchni ziemi, ulice zmieniają nazwy, a nierzadko także swój bieg, kąpielisko przesuwa się o kilkaset metrów, mleczarnia zamienia się w siedzibę straży pożarnej, bank w szkołę, hotel w kino, restauracja w salę miejskich uroczystości, potem gimnastyczną, szyldy sklepów czy instytucji zmieniają język, a ich siedziby przeznaczenie. Metamorfozy życia i historii... Nawet niezmienność staje się fascynująca: poczta nadal jest pocztą, świątynia świątynią, choć innego wyznania, ratusz ratuszem a port portem. Bahnhofstraße to nadal ulica Dworcowa (choć już bez dworca), Fischerstraße–Rybacka, Wendenstraße–Welletów, a o miejscu zwanym Horst w pobliżu Althagen powojenni bywalcy Brzózek wspominają, że też mówili Horst, choć już nie wiedzą dlaczego...

Pomysłodawca serii czas przestrzeń tożsamość Andrzej Łazowski
Wydawca Stowarzyszenie Czas Przestrzeń Tożsamość
Publikacja powstała przy współpracy Książnica Pomorska, Portal internetowy sedina.pl
Redakcja Matthias Diekhoff, Andrzej Łazowski, Małgorzata Szczęsna
Tłumaczenie na język niemiecki Janusz Bykowski
Projekt okładki 2 Code – Krzysztof Drumiński
Zdjęcia Roman Czejarek, Andrzej Łazowski
Druk Drukarnia KAdruk www.kadruk.com.pl
Fotografia archiwalna i mapy ze zbiorów bibliotecznych i prywatnych Biblioteka Główna Uniwersytetu Szczecińskiego/Kolekcja Tomasz Niewodniczański, Książnica Pomorska, Zachodniopomorski Konserwator Zabytków, Roman Czejarek

Książka dofinansowana przez Zachodniopomorskiego Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków.

Moje pierwsze spotkanie z tym niezwykłym miejscem koło Szczecina było dość przypadkowe. Jako młody reporter Polskiego Radia przyjechałem tu pod koniec lat osiemdziesiątych nagrywać reportaż o "złym" Niemcu, który wykupił zrujnowany zamek i wbrew mieszkańcom chciał tu urządzić luksusowy hotel oraz pole golfowe. Oczywiście na miejscu okazało się, że rzeczywistość jest zupełnie inna.
Swobnica urzekła mnie swoim przepięknym położeniem obok jezior i lasów. Walący się pałac obok dawnej zamkowej wieży miał w sobie coś tajemniczego. Wtedy naiwnie uwierzyłem, że sprzedaż majątku obcokrajowcowi (nie był Niemcem) uchroni zabytek od całkowitego zniszczenia. Ale kiedy ponownie trafiłem do Swobnicy w 1996 roku zobaczyłem zamek w jeszcze gorszym stanie!

Stowarzyszenie Czas Przestrzeń Tożsamość Szczecin 2006, publikacja dwujęzyczna (pol.-niem.), oprawa miękka, papier kredowy, ss. 128, format: B5, ISBN: 83–923059–3–0